Polski sektor odnawialnych źródeł energii stoi u progu przełomowych zmian. Rok 2026 przyniesie nowe regulacje, zmodyfikowane systemy wsparcia i reorganizację rynku energii. Dla inwestorów i przedsiębiorców działających w branży OZE to czas wzmożonej uwagi – nadchodzące zmiany legislacyjne i rynkowe mogą znacząco wpłynąć na opłacalność projektów i dostępność finansowania.
Spis treści
Rewolucja legislacyjna – RED III i zasada 10H
Najważniejszym wydarzeniem będzie wdrożenie dyrektywy RED III – unijnego pakietu regulacji zwiększającego cele udziału energii odnawialnej. Polska dostosuje krajowe przepisy, wprowadzając znaczące uproszczenia administracyjne:
- Maksymalnie 2 lata na wydanie pozwolenia na budowę instalacji OZE (poza obszarami przyspieszonego rozwoju OZE)
- Tylko 3 miesiące przy modernizacji istniejących źródeł (wzrost mocy do 15%)
- Przyspieszone procedury dla fotowoltaiki zintegrowanej z budynkami i magazynów energii
Kluczowa zmiana dotyczy lokalizacji elektrowni wiatrowych. Po częściowym złagodzeniu zasady 10H w 2023 r. (obniżenie minimalnej odległości do 700 m), resort klimatu zapowiada dalszą liberalizację do 500 m. Efekt? Zwiększenie możliwej zainstalowanej mocy farm wiatrowych o 60-70%.
System wsparcia w przebudowie
Mechanizm aukcji OZE wymaga dostosowań. W aukcjach 2025 r. zakontraktowano zaledwie 21% oferowanego wolumenu (16 TWh z 75 TWh), przy ogromnej dominacji fotowoltaiki (126 ofert PV vs 3 wiatrowe).
Co się zmienia w finansowaniu:
Programy dotacyjne NFOŚiGW:
- Kontynuacja „Mój Prąd” (fotowoltaika + magazyny energii)
- Program „Moje Ciepło” dla pomp ciepła
- Nowe instrumenty z Krajowego Planu Odbudowy
Boom na umowy PPA:
Rynek Power Purchase Agreement (długoterminowych kontraktów kupna energii zawieranych bezpośrednio z odbiorcami przemysłowymi lub komunalnymi) dynamicznie rośnie. Duże koncerny poszukują zielonej energii dla celów ESG, zawierając bezpośrednie umowy z producentami. To alternatywa dla aukcji państwowych – stabilne ceny bez wsparcia publicznego.
Infrastruktura pod presją przyłączeń
Zgłoszony potencjał projektów OZE czterokrotnie przekracza obecną pojemność systemu. Wprowadzone zmiany:
- Zaliczki 30 zł/kW przy wnioskach o przyłączenie (eliminacja projektów spekulacyjnych)
- Intensywne inwestycje PSE w sieć przesyłową – nowe linie wysokiego napięcia na północy (morskie farmy wiatrowe) oraz zachodzie i centrum (farmy PV)
- Możliwe aukcje na moce przyłączeniowe dla planowego rozwoju sieci
Nowy trend: linie bezpośrednie
Przepisy umożliwiają budowę linii elektrycznej łączącej wytwórcę z odbiorcą z pominięciem publicznej sieci (za zgodą Prezesa URE). Dla dużych odbiorców przemysłowych to szansa na bezpośrednie dostawy zielonej energii. Ustawodawca zapowiada dalsze uproszczenia procedur.
Prosumenci i społeczności energetyczne
Po boomie instalacji na dachach (ponad 1,2 mln prosumentów), nadchodzą nowe modele współpracy:
Prosument zbiorowy i lokatorski:
- Wspólnoty mieszkaniowe mogą instalować PV na dachach bloków
- Energia dzielona między mieszkańców
- Pierwsze realizacje dopiero nabierają rozpędu
Miejskie spółdzielnie energetyczne:
Od 2026 r. możliwość tworzenia spółdzielni także w gminach miejskich (dotąd tylko tereny wiejskie). Wymóg: 70% autokonsumpcji energii wyprodukowanej przez spółdzielnię.
Prosument wirtualny:
Możliwość kupienia udziału w instalacji OZE zlokalizowanej w innym miejscu. Rozwój cyfrowych systemów bilingowych może uczynić tę koncepcję realnie dostępną.
Wpływ polityki klimatycznej UE
Unijna transformacja energetyczna narzuca Polsce konkretne cele:
- Pakiet Fit for 55 – redukcja emisji gazów cieplarnianych o 55% do 2030 r.
- Neutralność klimatyczna do 2050 r.
- Zaostrzone normy efektywności energetycznej budynków
- Mechanizm CBAM – dodatkowe koszty dla energochłonnych sektorów
Dla przedsiębiorców oznacza to rosnącą presję na zieloną transformację – zarówno z powodów regulacyjnych, jak i wymogów ESG ze strony kontrahentów i inwestorów.
Co to oznacza dla inwestorów?
Szanse:
- Uwolnienie lokalizacji dla farm wiatrowych
- Uproszczone procedury administracyjne
- Rozwój rynku PPA i nowych modeli biznesowych
- Dostęp do funduszy unijnych i krajowych
Wyzwania:
- Ograniczona pojemność sieci i kolejki przyłączeniowe
- Wysokie koszty dostępu do infrastruktury
- Zmienność systemów wsparcia
- Rosnące wymogi autokonsumpcji dla spółdzielni
Potrzebujesz wsparcia prawnego w projektach OZE?
Transformacja sektora OZE wymaga profesjonalnego doradztwa prawnego na każdym etapie – od analizy lokalizacji, przez procedury administracyjne, po strukturyzację finansowania i umowy z kontrahentami.
HWW.pl specjalizuje się w prawie energetycznym i oferuje kompleksowe wsparcie dla inwestorów w sektorze OZE:
- Doradztwo przy projektach farm wiatrowych i fotowoltaicznych
- Obsługa procedur przyłączeniowych i koncesyjnych
- Strukturyzacja umów PPA i projektów prosumenckich
- Reprezentacja w sporach z operatorami sieci i URE
Więcej szczegółowych informacji o zmianach w branży OZE znajdziesz na blogu https://hww.pl/branza-oze-w-polsce-jakie-zmiany-moga-nastapic-w-kolejnych-latach/.